หะดีษเลขที่ 168
พวกท่านจงกล่าวเถิดว่า "เราได้ยินแล้วและเราปฏิบัติตามแล้ว"
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ : لَمَّا نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللهُ } الْآيَةَ [البقرة : 284] ، اشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَأَتَوْا رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، ثُمَّ بَرَكُوا عَلَى الرُّكَبِ، فَقَالُوا : أَيْ رَسُولَ اللهِ كُلِّفْنَا مِنَ الْأَعْمَالِ مَا نُطِيقُ : الصَّلَاةَ وَالْجِهَادَ وَالصِّيَامَ وَالصَّدَقَةَ، وَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيْكَ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَا نُطِيقُهَا، قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { أَتُرِيدُونَ أَنْ تَقُولُوا كَمَا قَالَ أَهْلُ الْكِتَابَيْنِ مِنْ قَبْلِكُمْ : سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا؟، بَلْ قُولُوا : سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا، غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ } قَالُوا : سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا، غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ
فَلَمَّا اقْتَرَأَهَا الْقَوْمُ، وَذَلَّتْ بِهَا أَلْسِنَتُهُمْ، أَنْزَلَ اللهُ تَعَالَى فِي إِثْرِهَا { آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ } [البقرة : 285] ، فَلَمَّا فَعَلُوا ذَلِكَ نَسَخَهَا اللهُ تَعَالَى، فَأَنْزَلَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ { لَا يُكَلِّفُ اللهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ { نَعَمْ } ، { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ { نَعَمْ } ، { رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ } قَالَ { نَعَمْ } . رَوَاهُ مُسْلِمٌ.
รายงานจากท่านอบูฮุร็อยเราะฮฺ เราะฎิยัลลอฮุอันฮฺ กล่าวว่า : เมื่ออายะฮฺที่ว่า "สิ่งที่อยู่ในชั้นฟ้าทั้งหลายและสิ่งที่อยู่ในแผ่นดินเป็นของอัลลอฮฺ และหากพวกเจ้าเปิดเผยสิ่งที่อยู่ในใจของพวกเจ้าหรือพวกเจ้าปกปิดมันไว้ อัลลอฮฺจะทรงนำสิ่งนั้นมาคิดบัญชีกับพวกเจ้า" (อัลบะเกาะเราะฮฺ 2 : 284) ถูกประทานแก่ท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม เรื่องดังกล่าวได้สร้างความกังวลใจอย่างหนักแก่บรรดาเศาะหาบะฮฺของท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม พวกเขาจึงมาหาท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม แล้วคุกเข่าลงพร้อมกับกล่าวว่า "โอ้ท่านเราะสูลุลลอฮฺ พวกเราถูกกำหนดให้ปฏิบัติในสิ่งที่เรามีความสามารถ เช่น การละหมาด การญิฮาด การถือศีลอด และการบริจาคทาน แต่ตอนนี้อายะฮฺนี้ถูกประทานลงมาแก่ท่านซึ่งพวกเราไม่สามารถทำมันได้" ท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม จึงกล่าวว่า "พวกท่านอยากจะพูดเหมือนกับที่ชาวคัมภีร์สองกลุ่ม (ยิวและคริสต์) ก่อนหน้าพวกท่านได้พูดไว้ว่า 'เราได้ยินแล้วและเราขอฝ่าฝืน' กระนั้นหรือ? ทว่าพวกท่านจงกล่าวเถิดว่า 'เราได้ยินแล้วและเราปฏิบัติตามแล้ว' ขอพระองค์อภัยโทษแก่พวกเราด้วยเถิด โอ้พระผู้อภิบาลของพวกเรา และยังพระองค์คือการกลับไป" พวกเขาจึงกล่าวว่า "เราได้ยินแล้วและเราปฏิบัติตามแล้ว ขอพระองค์อภัยโทษแก่พวกเราด้วยเถิด โอ้พระผู้อภิบาลของพวกเรา และยังพระองค์คือการกลับไป"
เมื่อผู้คนได้อ่านอายะฮฺนั้นจนลิ้นของพวกเขาพริ้วไหวไปกับมัน อัลลอฮฺ ตะอาลา ก็ได้ประทานอายะฮฺที่ตามหลังมาว่า "เราะสูลได้ศรัทธาในสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่เขาจากพระผู้อภิบาลของเขา และบรรดาผู้ศรัทธาก็ศรัทธาด้วย ทุกคนศรัทธาต่ออัลลอฮฺ มลาอิกะฮฺของพระองค์ บรรดาคัมภีร์ของพระองค์ และบรรดาเราะสูลของพระองค์ เราไม่แบ่งแยกระหว่างคนหนึ่งคนใดจากบรรดาเราะสูลของพระองค์ และพวกเขากล่าวว่า เราได้ยินแล้วและเราปฏิบัติตามแล้ว ขอพระองค์ทรงอภัยโทษแก่พวกเราด้วยเถิด โอ้พระผู้อภิบาลของพวกเรา และยังพระองค์คือการกลับไป" (อัลบะเกาะเราะฮฺ 2 : 285) เมื่อพวกเขาปฏิบัติเช่นนั้น อัลลอฮฺ ตะอาลา จึงยกเลิก (คำสั่งในอายะฮฺก่อนหน้า)นี้ และได้ประทานอายะฮฺที่ว่า "อัลลอฮฺจะไม่ทรงมอบภาระแก่ชีวิตใดเว้นแต่ตามกำลังความสามารถของมันเท่านั้น มันจะได้รับในสิ่งที่มันขวนขวาย และมันจะต้องแบกรับในสิ่งที่มันละเมิด โอ้พระผู้อภิบาลของพวกเรา โปรดอย่าได้เอาโทษพวกเราเลยหากพวกเราหลงลืมหรือผิดพลาดไป" พระองค์ก็ตรัสว่า "ใช่แล้ว" (หมายถึง ข้าตอบรับแล้ว) "โอ้พระผู้อภิบาลของพวกเรา โปรดอย่าให้พวกเราต้องแบกภาระหนักเหมือนที่พระองค์ได้ทรงให้บรรดาชนก่อนหน้าพวกเราต้องแบกภาระหนักเลย" พระองค์ก็ตรัสว่า "ใช่แล้ว", "โอ้พระผู้อภิบาลของพวกเรา โปรดอย่าให้พวกเราต้องแบกรับในสิ่งที่พวกเราไม่มีกำลังความสามารถเลย และโปรดยกโทษให้แก่พวกเรา โปรดอภัยโทษให้แก่พวกเรา และโปรดเมตตาเรา พระองค์คือผู้คุ้มครองของพวกเรา ดังนั้น โปรดทรงช่วยเหลือพวกเราให้มีชัยเหนือกลุ่มชนผู้ปฏิเสธศรัทธาด้วยเถิด" พระองค์ก็ตรัสว่า "ใช่แล้ว"
(บันทึกโดยมุสลิม)
สถานะหะดีษ : เศาะฮีหฺ