หะดีษที่
1286-1288
ตัวบทอาหรับ
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ : أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ : تُوُفِّيَتِ ابْنَةٌ لِعُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بِمَكَّةَ وَجِئْنَا لِنَشْهَدَهَا، وَحَضَرَهَا ابْنُ عُمَرَ وَابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُم وَإِنِّي لَجَالِسٌ بَيْنَهُمَا - أَوْ قَالَ : جَلَسْتُ إِلَى أَحَدِهِمَا، ثُمَّ جَاءَ الآخَرُ فَجَلَسَ إِلَى جَنْبِي، فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ : أَلاَ تَنْهَى عَنِ الْبُكَاءِـ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا : قَدْ كَانَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ بَعْضَ ذَلِكَ ثُمَّ حَدَّثَ
قَالَ : صَدَرْتُ مَعَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ مَكَّةَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ إِذَا هُوَ بِرَكْبٍ تَحْتَ ظِلِّ سَمُرَةٍ، فَقَالَ : اذْهَبْ فَانْظُرْ مَنْ هَؤُلاَءِ الرَّكْبُ، قَالَ : فَنَظَرْتُ فَإِذَا صُهَيْبٌ، فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ : ادْعُهُ لِي، فَرَجَعْتُ إِلَى صُهَيْبٍ، فَقُلْتُ : ارْتَحِلْ فَالْحَقْ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، فَلَمَّا أُصِيبَ عُمَرُ دَخَلَ صُهَيْبٌ يَبْكِي، يَقُولُ : وَاأَخَاهُ وَاصَاحِبَاهُ، فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ : يَا صُهَيْبُ أَتَبْكِي عَلَىَّ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا : فَلَمَّا مَاتَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا، فَقَالَتْ : رَحِمَ اللَّهُ عُمَرَ وَاللَّهِ مَا حَدَّثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ لَيُعَذِّبُ الْمُؤْمِنَ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ وَلَكِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ لَيَزِيدُ الْكَافِرَ عَذَابًا بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ وَقَالَتْ : حَسْبُكُمُ الْقُرْآنُ وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عِنْدَ ذَلِكَ : وَاللَّهُ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَى قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ : وَاللَّهِ مَا قَالَ ابْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّه عَنْهُمَا شَيْئًا
คำแปลภาษาไทย
อับดานได้รายงานแก่พวกเราว่า อับดุลลอฮฺได้รายงานแก่พวกเราว่า อิบนุญุร็อยจฺได้บอกเล่าแก่พวกเราโดยกล่าวว่า อับดุลลอฮฺ บินอุบัยดุลลอฮฺ บินอบีมุลัยกะฮฺ ได้บอกเล่าแก่ฉันโดยกล่าวว่า : ลูกสาวของท่านอุษมาน เราะฎิยัลลอฮุอันฮุ ได้เสียชีวิตลงที่เมืองมักกะฮฺ และพวกเรามาเพื่อเข้าร่วมงานศพของเธอ โดยท่านอิบนุอุมัรและท่านอิบนุอับบาส เราะฎิยัลลอฮุอันฮุม ก็มาร่วมด้วย และฉันนั่งอยู่ระหว่างพวกท่าน, หรือเขากล่าวว่า : ฉันนั่งข้างท่านคนหนึ่ง จากนั้นอีกท่านหนึ่งก็มา แล้วนั่งข้างฉัน แล้วท่านอับดุลลอฮฺ บินอุมัร เราะฎิยัลลอฮุอันฮุมา ก็กล่าวกับท่านอัมรู บินอุษมาน ว่า : ท่านจะไม่ห้ามการร้องไห้หรือ เพราะท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม เคยกล่าวไว้ว่า "แท้จริงคนตายจะถูกทรมานเพราะการร้องไห้ของครอบครัวที่ร้องไห้ให้แก่เขา" ท่านอิบนุอับบาส เราะฎิยัลลอฮุอันฮุมา จึงกล่าวว่า : ท่านอุมัร เราะฎิยัลลอฮุอันฮุ เคยกล่าวบางอย่างในเรื่องนั้น จากนั้นท่านก็เล่าเรื่อง
โดยกล่าว : ฉันได้เดินทางกลับจากมักกะฮฺร่วมกับท่านอุมัร เราะฎิยัลลอฮุอันฮุ กระทั่งเมื่อพวกเราอยู่ที่บัยดาอ ท่านเห็นกลุ่มคนที่ขี่สัตว์พาหนะอยู่ใต้ร่มไม้สะมุเราะฮฺ ท่านจึงกล่าวว่า "ไปดูว่าคนเหล่านั้นหน่อยสิว่าเป็นใคร" ท่านอิบนุอับบาสกล่าวว่า : ฉันได้ไปดูแล้วพบว่าเป็นท่านศุฮัยบฺ ฉันจึงบอกกับท่านอุมัร ท่านก็กล่าวว่า "เรียกเขามาหาฉัน" ฉันจึงกลับไปหาท่านศุฮัยบฺแล้วกล่าวว่า "เก็บของเถิด แล้วตามท่านอะมีรุลมุอมินีน" เมื่อท่านอุมัรได้รับบาดเจ็บหนัก (ถูกลอบสังหารจวนจะเสียชีวิต) ท่านศุฮัยบฺได้เข้ามาพร้อมกับร้องไห้ แล้วกล่าวว่า "โอ้พี่ชายของฉัน โอ้สหายของฉัน" ท่านอุมัร เราะฎิยัลลอฮุอันฮุ จึงกล่าวว่า "ศุฮัยบฺ เจ้าร้องไห้ให้ฉันอย่างนั้นหรือ ทั้งที่ท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ได้กล่าวว่า 'แท้จริงคนตายจะถูกทรมานเพราะการร้องไห้บางส่วนของครอบครัวของเขาที่ร้องไห้ให้กับเขา'" ท่านอิบนุอับบาส เราะฎิยัลลอฮุอันฮุมา กล่าวว่า : เมื่อท่านอุมัร เราะฎิยัลลอฮุอันฮุ เสียชีวิต ฉันได้เล่าเรื่องดังกล่าวแก่ท่านหญิงอาอิชะฮฺ เราะฎิยัลลอฮุอันฮา ท่านก็กล่าวว่า "ขออัลลอฮฺทรงเมตตาท่านอุมัร ขอสาบานต่ออัลลอฮฺ ท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ไม่ได้รายงานว่า 'อัลลอฮฺจะทรงทรมานผู้ศรัทธาเพราะการร้องไห้ของครอบครัวของเขาที่ร้องไห้ให้กับเขา' แต่ท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม กล่าวว่า 'แท้จริงอัลลอฮฺจะทรงเพิ่มการทรมานแก่ผู้ปฏิเสธศรัทธาเพราะการร้องไห้ของครอบครัวของเขาที่ร้องไห้ให้กับเขา'" และท่านหญิงอาอิชะฮฺยังได้กล่าวว่า "พอแล้วสำหรับพวกท่านแล้ว อายะฮฺอัลกุรอานที่กล่าวว่า 'และผู้แบกภาระคนหนึ่งจะไม่แบกภาระของผู้อื่น'" ท่านอิบนุอับบาส เราะฎิยัลลอฮุอันฮุมา ได้กล่าวในตอนนั้นว่า "ขอสาบานต่ออัลลอฮฺ 'พระองค์ทรงทำให้หัวเราะและทำให้ร้องไห้' (อันนัจมฺ 53 : 43)" อิบนุอบีมุลัยกะฮฺกล่าวว่า : ขอสาบานต่ออัลลอฮฺ ท่านอิบนุอุมัร เราะฎิยัลลอฮุอันฮุมา ไม่ได้กล่าวอะไรเลย