หะดีษที่
168
ตัวบทอาหรับ
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ : لَمَّا نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللهُ الْآيَةَ [البقرة : 284] ، اشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَأَتَوْا رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، ثُمَّ بَرَكُوا عَلَى الرُّكَبِ، فَقَالُوا : أَيْ رَسُولَ اللهِ كُلِّفْنَا مِنَ الْأَعْمَالِ مَا نُطِيقُ : الصَّلَاةَ وَالْجِهَادَ وَالصِّيَامَ وَالصَّدَقَةَ، وَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيْكَ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَا نُطِيقُهَا، قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَقُولُوا كَمَا قَالَ أَهْلُ الْكِتَابَيْنِ مِنْ قَبْلِكُمْ : سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا؟، بَلْ قُولُوا : سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا، غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ قَالُوا : سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا، غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ
فَلَمَّا اقْتَرَأَهَا الْقَوْمُ، وَذَلَّتْ بِهَا أَلْسِنَتُهُمْ، أَنْزَلَ اللهُ تَعَالَى فِي إِثْرِهَا آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ [البقرة : 285] ، فَلَمَّا فَعَلُوا ذَلِكَ نَسَخَهَا اللهُ تَعَالَى، فَأَنْزَلَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ لَا يُكَلِّفُ اللهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا قَالَ نَعَمْ ، رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا قَالَ نَعَمْ ، رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ قَالَ نَعَمْ . رَوَاهُ مُسْلِمٌ.
คำแปลภาษาไทย
รายงานจากท่านอบูฮุร็อยเราะฮฺ เราะฎิยัลลอฮุอันฮฺ กล่าวว่า : เมื่ออายะฮฺที่ว่า "สิ่งที่อยู่ในชั้นฟ้าทั้งหลายและสิ่งที่อยู่ในแผ่นดินเป็นของอัลลอฮฺ และหากพวกเจ้าเปิดเผยสิ่งที่อยู่ในใจของพวกเจ้าหรือพวกเจ้าปกปิดมันไว้ อัลลอฮฺจะทรงนำสิ่งนั้นมาคิดบัญชีกับพวกเจ้า" (อัลบะเกาะเราะฮฺ 2 : 284) ถูกประทานแก่ท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม เรื่องดังกล่าวได้สร้างความกังวลใจอย่างหนักแก่บรรดาเศาะหาบะฮฺของท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม พวกเขาจึงมาหาท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม แล้วคุกเข่าลงพร้อมกับกล่าวว่า "โอ้ท่านเราะสูลุลลอฮฺ พวกเราถูกกำหนดให้ปฏิบัติในสิ่งที่เรามีความสามารถ เช่น การละหมาด การญิฮาด การถือศีลอด และการบริจาคทาน แต่ตอนนี้อายะฮฺนี้ถูกประทานลงมาแก่ท่านซึ่งพวกเราไม่สามารถทำมันได้" ท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม จึงกล่าวว่า "พวกท่านอยากจะพูดเหมือนกับที่ชาวคัมภีร์สองกลุ่ม (ยิวและคริสต์) ก่อนหน้าพวกท่านได้พูดไว้ว่า 'เราได้ยินแล้วและเราขอฝ่าฝืน' กระนั้นหรือ? ทว่าพวกท่านจงกล่าวเถิดว่า 'เราได้ยินแล้วและเราปฏิบัติตามแล้ว' ขอพระองค์อภัยโทษแก่พวกเราด้วยเถิด โอ้พระผู้อภิบาลของพวกเรา และยังพระองค์คือการกลับไป" พวกเขาจึงกล่าวว่า "เราได้ยินแล้วและเราปฏิบัติตามแล้ว ขอพระองค์อภัยโทษแก่พวกเราด้วยเถิด โอ้พระผู้อภิบาลของพวกเรา และยังพระองค์คือการกลับไป"
เมื่อผู้คนได้อ่านอายะฮฺนั้นจนลิ้นของพวกเขาพริ้วไหวไปกับมัน อัลลอฮฺ ตะอาลา ก็ได้ประทานอายะฮฺที่ตามหลังมาว่า "เราะสูลได้ศรัทธาในสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่เขาจากพระผู้อภิบาลของเขา และบรรดาผู้ศรัทธาก็ศรัทธาด้วย ทุกคนศรัทธาต่ออัลลอฮฺ มลาอิกะฮฺของพระองค์ บรรดาคัมภีร์ของพระองค์ และบรรดาเราะสูลของพระองค์ เราไม่แบ่งแยกระหว่างคนหนึ่งคนใดจากบรรดาเราะสูลของพระองค์ และพวกเขากล่าวว่า เราได้ยินแล้วและเราปฏิบัติตามแล้ว ขอพระองค์ทรงอภัยโทษแก่พวกเราด้วยเถิด โอ้พระผู้อภิบาลของพวกเรา และยังพระองค์คือการกลับไป" (อัลบะเกาะเราะฮฺ 2 : 285) เมื่อพวกเขาปฏิบัติเช่นนั้น อัลลอฮฺ ตะอาลา จึงยกเลิก (คำสั่งในอายะฮฺก่อนหน้า)นี้ และได้ประทานอายะฮฺที่ว่า "อัลลอฮฺจะไม่ทรงมอบภาระแก่ชีวิตใดเว้นแต่ตามกำลังความสามารถของมันเท่านั้น มันจะได้รับในสิ่งที่มันขวนขวาย และมันจะต้องแบกรับในสิ่งที่มันละเมิด โอ้พระผู้อภิบาลของพวกเรา โปรดอย่าได้เอาโทษพวกเราเลยหากพวกเราหลงลืมหรือผิดพลาดไป" พระองค์ก็ตรัสว่า "ใช่แล้ว" (หมายถึง ข้าตอบรับแล้ว) "โอ้พระผู้อภิบาลของพวกเรา โปรดอย่าให้พวกเราต้องแบกภาระหนักเหมือนที่พระองค์ได้ทรงให้บรรดาชนก่อนหน้าพวกเราต้องแบกภาระหนักเลย" พระองค์ก็ตรัสว่า "ใช่แล้ว", "โอ้พระผู้อภิบาลของพวกเรา โปรดอย่าให้พวกเราต้องแบกรับในสิ่งที่พวกเราไม่มีกำลังความสามารถเลย และโปรดยกโทษให้แก่พวกเรา โปรดอภัยโทษให้แก่พวกเรา และโปรดเมตตาเรา พระองค์คือผู้คุ้มครองของพวกเรา ดังนั้น โปรดทรงช่วยเหลือพวกเราให้มีชัยเหนือกลุ่มชนผู้ปฏิเสธศรัทธาด้วยเถิด" พระองค์ก็ตรัสว่า "ใช่แล้ว"
(บันทึกโดยมุสลิม)