และรายงานจากท่านอบูคุบัยบฺ (อ่านออกเสียงฎ็อมมะฮฺที่อักษรคออ์) คือท่านอับดุลลอฮฺ บินอัซซุบัยรฺ เราะฎิยัลลอฮุอันฮุมา กล่าวว่า : เมื่อท่านอัซซุบัยรฺได้ยืนหยัดในวันสมรภูมิอูฐ (เยามุลญะมัล) ท่านได้เรียกฉันเข้าไปหา ฉันจึงลุกขึ้นไปยืนอยู่ข้างท่าน แล้วท่านก็ได้กล่าวว่า “ลูกรัก แท้จริงจะไม่มีใครถูกสังหารวันนี้นอกจากผู้อธรรมหรือผู้ถูกอธรรมเท่านั้น และพ่อมองเห็นว่าตัวพ่อคงจะถูกสังหารในวันนี้ในฐานะผู้ถูกอธรรมแน่นอน และแท้จริงแล้วหนึ่งในความกังวลใจที่ใหญ่ที่สุดของพ่อก็คือเรื่องหนี้สิน ลูกคิดว่าหนี้สินของเราจะยังคงเหลือทรัพย์สินของเราไว้บ้างไหม? (หลังจากนำไปชำระหนี้สิ้นแล้ว)” หลังจากนั้นท่านก็ได้กล่าวว่า “ลูกรัก เจ้าจงขายทรัพย์สินของเราและชำระหนี้สินของพ่อให้หมดสิ้นเถิด” และท่านได้สั่งเสียให้ยก 1 ใน 3 ส่วนของทรัพย์สิน และ 1 ใน 3 ของ 1 ใน 3 ส่วนนั้นแก่ลูกชายท่าน (หมายถึง แก่อับดุลลอฮฺ บินอัซซุบัยรฺ) ท่านอัซซุบัยรฺกล่าวว่า “หากมีสิ่งใดหลงเหลือจากทรัพย์สินของเราหลังจากชำระหนี้สินหมดแล้ว 1 ใน 3 ส่วนที่เหลือนั้นให้ตกเป็นของลูก ๆ ของเจ้าเถิด” ฮิชาม (ผู้รายงาน) กล่าวว่า : และลูกชายบางคนของอับดุลลอฮฺนั้นรุ่นราวคราวเดียวกับลูก ๆ บางคนของอัซซุบัยรฺ เช่น คุบัยบฺและอับบาด โดยวันนั้นท่านอัซซุบัยรฺมีลูกชาย 9 คน และลูกสาว 9 คน อับดุลลอฮฺเล่าต่อว่า : แล้วท่านก็เริ่มสั่งเสียฉันอย่างจริงจังในเรื่องหนี้สินของท่าน พร้อมกับกล่าวว่า “ลูกรัก หากลูกหมดหนทางในการจัดการใด ๆ หนี้สินนั้น ลูกจงขอความช่วยเหลือต่อเมาลา (ผู้คุ้มครอง) ของพ่อเถิด” อับดุลลอฮฺกล่าวว่า : ขอสาบานต่ออัลลอฮฺ ฉันไม่เข้าใจว่าท่านหมายถึงอะไร กระทั่งฉันได้ถามว่า “พ่อครับ เมาลาของพ่อคือใครหรือครับ?” ท่านตอบว่า “อัลลอฮฺ” อับดุลลอฮฺกล่าวว่า : ขอสาบานต่ออัลลอฮฺ ไม่มีครั้งใดที่ฉันต้องตกอยู่ในความคับขันจากเรื่องหนี้สินของท่าน เว้นแต่ฉันจะกล่าววิงวอน (ขอดุอาอ์) ว่า “โอ้เมาลาของอัซซุบัยรฺ ได้โปรดชำระหนี้สินแทนเขาด้วยเถิด” แล้วพระองค์ก็ชำระหนี้สินให้แก่เขาเสมอ อับดุลลอฮฺเล่าต่อว่า : แล้วท่านอัซซุบัยรฺก็ถูกสังหาร โดยที่ท่านมิได้ทิ้งเงินดีนารหรือดิรฮัมไว้เลย ยกเว้นที่ดินหลายแปลง ซึ่งรวมถึงที่ดินอัลฆอบะฮฺ, บ้านพัก 11 หลังในนครมะดีนะฮฺ, บ้านพัก 2 หลังในเมืองบัศเราะฮฺ, บ้านพัก 1 หลังในเมืองกูฟะฮฺ และบ้านพัก 1 หลังในอียิปต์ อับดุลลอฮฺกล่าวว่า : และแท้จริงแล้วสาเหตุที่ท่านต้องมีหนี้สินมากมายเช่นนั้นก็เพราะว่า เมื่อมีใครสักคนนำทรัพย์สินมาฝากไว้กับท่าน ท่านอัซซุบัยรฺจะกล่าวปฏิเสธว่า “ไม่ (อย่าฝากไว้) แต่จงให้มันเป็นเงินกู้ยืมเถิด เพราะฉันเกรงว่ามันอาจจะสูญหาย (หรือเสียหาย) ไป” และท่านไม่เคยดำรงตำแหน่งเจ้าเมือง ไม่เคยทำหน้าที่เก็บภาษี ไม่เคยเก็บภาษีที่ดิน (เคาะร็อจญ์) และไม่เคยรับผิดชอบสิ่งใด เว้นแต่การที่ท่านได้ออกไปร่วมสงครามพร้อมกับท่านเราะสูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม หรือพร้อมกับท่านอบูบักรฺ ท่านอุมัร และท่านอุษมาน เราะฎิยัลลอฮุอันฮุม อับดุลลอฮฺกล่าวว่า : ฉันจึงได้คำนวณยอดหนี้ที่ค้างอยู่ของท่าน และพบว่ามันมีจำนวนถึง 2,200,000 ดิรฮัม แล้วต่อมาท่านหะกีม บินหิซาม ได้พบเจอกับอับดุลลอฮฺ บินอัซซุบัยรฺ จึงได้ถามขึ้นว่า “หลานชาย พี่ชายของฉันมีหนี้สินอยู่เท่าไหร่หรือ?” ฉันปกปิดไว้และบอกไปเพียงว่า “100,000 ดิรฮัมครับ” หะกีมจึงอุทานว่า “ขอสาบานต่ออัลลอฮฺ ฉันมองไม่ออกเลยว่าทรัพย์สินของพวกเจ้าจะเพียงพอกับหนี้สินจำนวนนี้!” อับดุลลอฮฺจึงกล่าวว่า “ท่านจะว่าอย่างไร หากจริง ๆ แล้วมันคือ 2,200,000 ดิรฮัม?” หะกีมจึงกล่าวว่า “ฉันไม่คิดว่าพวกเจ้าจะแบกรับสิ่งนี้ไหว แต่หากพวกเจ้าหมดหนทางในส่วนใด ก็ขอความช่วยเหลือจากฉันได้” อับดุลลอฮฺเล่าว่า : และท่านอัซซุบัยรฺเคยซื้อที่ดินอัลฆอบะฮฺมาในราคา 170,000 ดิรฮัม แต่อับดุลลอฮฺสามารถขายมันออกไปได้ถึง 1,600,000 ดิรฮัม จากนั้นอับดุลลอฮฺได้ยืนขึ้นแล้วประกาศว่า “ใครที่อัซซุบัยรฺยังมีหนี้สินที่ค้างชำระ จงมาพบพวกเราที่ที่ดินอัลฆอบะฮฺเถิด” แล้วอับดุลลอฮฺ บินญะอฺฟัร ก็ได้มาหา (โดยท่านมีหนี้ที่อัซซุบัยรฺค้างชำระอยู่ 400,000 ดิรฮัม) แล้วเขาได้กล่าวกับอับดุลลอฮฺว่า “หากพวกท่านต้องการ ฉันขอยกหนี้นี้ให้กับพวกท่านได้?” อับดุลลอฮฺตอบว่า “ไม่ครับ” เขาจึงกล่าวว่า “หากพวกท่านต้องการ จะจัดให้หนี้นี้อยู่ในส่วนที่รอชำระหลังสุดก็ได้ หากท่านต้องการจะผัดผ่อนไปก่อน?” อับดุลลอฮฺตอบว่า “ไม่ครับ” เขาจึงกล่าวว่า "ถ้าอย่างนั้นก็จงตัดแบ่งที่ดินส่วนหนึ่งให้กับฉันเถิด” อับดุลลอฮฺจึงกล่าวว่า “ที่ดินของท่านเริ่มตั้งแต่ตรงนี้ไปจนถึงตรงโน้นนะครับ” แล้วอับดุลลอฮฺก็ได้แบ่งขายที่ดินส่วนอื่น ๆ ของอัลฆอบะฮฺออกไป จนกระทั่งสามารถชำระหนี้สินแทนพ่อได้จนหมด โดยยังคงมีที่ดินเหลืออยู่อีก 4 ส่วนครึ่ง จากนั้นอับดุลลอฮฺก็ได้เดินทางไปหาท่านมุอาวิยะฮฺ ซึ่งขณะนั้นมีอัมรู บินอุษมาน, อัลมุนซิร บินอัซซุบัยรฺ และอิบนุซัมอะฮฺ อยู่ด้วย ท่านมุอาวิยะฮฺจึงถามเขาว่า “ที่ดินอัลฆอบะฮฺถูกประเมินราคาไว้เท่าไหร่หรือ?” อับดุลลอฮฺตอบว่า “ส่วนละ 100,000 ดิรฮัมครับ” ท่านมุอาวิยะฮฺถามต่อว่า “ยังเหลืออีกกี่ส่วน?” เขาตอบว่า “4 ส่วนครึ่งครับ” อัลมุนซิร บินอัซซุบัยรฺ จึงกล่าวขึ้นว่า “ฉันขอรับซื้อไว้ 1 ส่วนในราคา 100,000 ดิรฮัม” อัมรู บินอุษมาน ก็กล่าวว่า “ฉันขอรับซื้อไว้ 1 ส่วนในราคา 100,000 ดิรฮัม” และอิบนุซัมอะฮฺก็กล่าวว่า “ฉันขอรับซื้อไว้ 1 ส่วนในราคา 100,000 ดิรฮัม” ท่านมุอาวิยะฮฺจึงถามว่า “ยังเหลืออีกเท่าไหร่?” อับดุลลอฮฺตอบว่า “เหลืออีก 1 ส่วนครึ่งครับ” ท่านมุอาวิยะฮฺจึงกล่าวว่า “ฉันขอรับซื้อไว้เองในราคา 150,000 ดิรฮัม” และต่อมาอับดุลลอฮฺ บินญะอฺฟัร ก็ได้ขายส่วนแบ่งที่ดินของตนที่ได้รับชำระหนี้มานั้นให้กับท่านมุอาวิยะฮฺไปในราคา 600,000 ดิรฮัม เมื่อ (อับดุลลอฮฺ) ลูกชายของท่านอัซซุบัยรฺจัดการชำระหนี้สินทั้งหมดแล้ว ลูก ๆ ของท่านอัซซุบัยร์ก็ได้กล่าวว่า “จงแบ่งมรดกส่วนที่เหลือให้กับพวกเราเถิด” แต่อับดุลลอฮฺตอบว่า “ขอสาบานต่ออัลลอฮฺ ฉันจะยังไม่แบ่งมรดกแก่พวกท่าน จนกว่าฉันจะได้ป่าวประกาศในเทศกาลหัจญ์เป็นเวลา 4 ปีติดต่อกันว่า ‘พึงทราบเถิด ใครที่อัซซุบัยรฺยังมีหนี้สินค้างชำระ จงมาหาเราเถิด แล้วเราจะชำระหนี้สินนั้นให้กับเขา’” แล้วท่านก็ได้ออกไปป่าวประกาศในเทศกาลหัจญ์ทุก ๆ ปี เมื่อเวลาผ่านไปครบ 4 ปี (ซึ่งไม่มีใครมาทวงถามหนี้สินแล้ว) ท่านก็ได้ทำการแบ่งสรรทรัพย์มรดกในหมู่พวกเขา และจ่ายส่วนแบ่ง 1 ใน 3 (ตามพินัยกรรม) ออกไป และในเวลานั้นท่านอัซซุบัยรฺมีภรรยาอยู่ 4 คน ซึ่งภรรยาแต่ละคนได้รับส่วนแบ่งมรดกไปคนละ 1,200,000 ดิรฮัม ดังนั้น มูลค่ารวมของทรัพย์สินมรดกทั้งหมดของท่านจึงมีจำนวนมากถึง 50,200,000 ดิรฮัม (บันทึกโดยอัลบุคอรีย์)